Klub Marynarki Wojennej

czcionka większa czcionka normalna czcionka mniejsza
09 maja 2022
PARTIA STULECIA BYRNE. D. - FISCHER R. J.
Dojście Roberta Jamesa - (Bobbiego) - Fischera do meczu o mistrzostwa świata przeciw Spasskiemu w Reykjaviku w 1972 roku, wywołało wielki szachowy boomna całym świecie. Oddany królewskiej grze od najmłodszych lat, bardzo ciężko pracował, aby osiągnąć sukces.

„Już w listopadzie 1956 nazwisko Fischera pojawiło się po raz pierwszy w najważniejszych czasopismach szachowych na świecie, kiedy to pokonał Donalda Byrne'a… i to w partii o wyjątkowej piękności. W „Przeglądzie szachowym” Hans Kmoch nazwał ją „partią stulecia” i dodając, że jest to: „...zdumiewające arcydzieło partii kombinacyjnej, w wykonaniu trzynastoletniego chłopca przeciw potężnemu przeciwnikowi, a wyczyn można porównać z najwspanialszymi wyczynami z całej historii szachów jakie znamy...".

Byrne,Donald - Fischer,Robert James [D97]

Rosenwald 3rd New York, 17.10.1956 [Roman S.]

1. Sf3 Sf6 2. c4 g6 3. Sc3 Gg7 4. d4 0–0 5. Gf4 d5 6. Hb3 dxc4 7. Hxc4 c6 8. e4 8...Sbd7
(diagram 1)

W tej pozycji grano także inne posunięcia:
• 8...Gg4 9.Ge2 Sfd7 10.Wd1 Gxf3 11.Gxf3 e5 12.dxe5 Gxe5 13.Gxe5 Sxe5 14.Wxd8 Sxc4 15.Wxf8+ Kxf8 16.Ge2! Sb6 17.Kd2 Dydyshko,VDorfman, J/Minsk/1986/1:0/57/ (Shipov);
• 8...b5!? 9.Hb3 Ha5 10.Gd3 Ge6 11.Hd1 c5
Ɓ (Shipov);
• 8...Ha5 9.b4
a) 9.Gd3 Gg4 10.e5 Sd5 11.Gd2 -0.09/30;
b) 9.e5 Sd5
(9...Ge6 10.exf6 Gxc4 11.fxg7 We8-0.56/28) 10.Gd2 Ge6 11.Sg5 Sc7 0.00/37;9...Hd8 10.a4 e5 (10...Gg4) 11.dxe5 Sh5 0.00/48]

9.Wd1 Sb6
(diagram 2)
Ciekawy moment w partii – teraz białe zastanowić się muszą- gdzie odejść swoim hetmanem?
10.Hc5
Rozpatrzmy inne odejścia:
• 10.Hd3!? Ge6 11.Ge2 Gc4 12.Hc2 Gxe2 13.Hxe2

• 10.Hb3 Gg4 (10...Ge6 11.Ha3 a5 12.Sg5 0.00/19) 11.Ge2 Sfd7 -1.06/40

10...Gg4
10...Ge6 11.Ge2 Sfd7 12.Hg5 = 0.24/25

 

11.Gg5? (diagram 3)
Właśnie to posunięcie - które oczywiście jest błędem, stworzyło Fisherowi okazję do genialnych zagrań....
Lepsze było:
11.Ge2 Sfd7 (11...We8 12.0–0 Sfd7 -0.47/25) 12.Ha3 Gxf3 13.Gxf3 0.26/28 e5 14.dxe5 He8 15.Ge2 Sxe5 16.0–0 Flear, G-Morris, P /Dublin/ 1991/ 1:0/ (Shipov)]

11...Sa4!!
(diagram 4)
Fischer także i później prawie nigdy (w tym zapewne tkwiła tajemnica jego wspaniałych sukcesów) nie omijał tego rodzaju taktycznych możliwości. Jak ogromne i piorunujące wrażenie musiało wywrzeć na Donaldzie Byrne to posunięcie nietrudno sobie wyobrazić...
12.Ha3
Bogactwo powstałych możliwości taktycznych dla czarnych potwierdzają następujące warianty:
12.Sxa4 Sxe4 13.Hc1
a)
13.Hxe7 Ha5+ (13...Hxe7 14.Gxe7 Wfe8–+) 14.b4 Hxa4 15.Hxe4 Wfe8 16.Ge7 Gxf3 17.gxf3 Gf8 –+;
b)
13.Gxe7 Sxc5 14.Gxd8 We8+ 15.Ge2 Sxa4 –+;
c)
13.Hb4 Sxg5 (Także 13...Gxf3 14.Gxe7 Gxd1 15.Gxd8 Waxd8 dawało nie gorsze
szanse dla czarnych po 16.Sc3 Wxd4 17.He7 Sxc3 18.bxc3 Wdd8) 14.Sxg5 Gxd1
15.Kxd1 Gxd4 -+;
13...Ha5+ 14.Sc3 Gxf3 15.gxf3 Sxg5 –+;
12.Hb4 Sxc3 13.bxc3 Sxe4 14.Gxe7 He8 15.Wd3 c5! 16.Hxb7 Sd6 17.Hc7 Sf5 –+

 

12...Sxc3 13.bxc3 Sxe4!
(diagram 5)
Potężne wejście do gry czarnego skoczka, powoduje poważne problemy białym, a które przecież są mocno opóźnione w rozwoju swoich figur. 

14.Gxe7
(diagram 6)
Każde posunięcie czarnych w tej fazie gry zasługuje na diagram

14...Hb6!
(diagram 7)
Złudzeniem byłoby: 14...He8? bo 15.Wd3! i białe jeszcze mają szansę na obronę.
15.Gc4
Byrne za wszelką cenę próbuje zakończyć rozwój swoich figur.....
Ciekawe jest to, że próba wygrania jakości 15.Gxf8!? skończyłaby się także tragicznie dla nich po 15 … Gxf8 16. Hb3 (16. Hc1 We8 17. Ge2?! Sxc3 –+) 16…
Sxc3 17. Hxb6 axb6 18. Wa1 (18. Wd2 Gb4 19. Wb2 Ga5 –+) 18 … We8+ 19. Kd2 (19. Se5 f6 20. f3 fxe5 21. fxg4 exd4+ 22. Kd2 b5 –+) 19 … Se4+ 20. Kc2 Sxf2 21. Wg1 We3 –+ prowadziło do gorszej końcówki dla białych, jednak z praktycznego punktu widzenia warte było rozważenia; a także cofnięcie gońca np.: 15. Ge2 Wfe8 16. 0–0?! Hc7 17. Gh4 g5–+; lub 15. Gd3 Sxc3! 16. Hxc3 (16. Gxf8? Gxf8 –+) 16 ...Wfe8 –+]


15...Sxc3!
(diagram 8)
Dużo słabsze byłoby 15...Wfe8? co umożliwiłoby białym na ewakuację swojego króla po... 16.0–0


16.Gc5

(diagram 9)
Byrne nie wie jeszcze, jaki straszny cios zostanie mu zadany w siedemnastym posunięciu, w przeciwnym razie prawdopodobnie po 16. Hxc3!? nastąpiło by 16 … Wfe8 17. He3!? (17. Gxf7+? Kxf7 18.Sg5+ Kxe7 19.0–0 Gxd1 20.Wxd1 Hb5 –+) 17...Gxf3 18.gxf3 Hc7 /–+ i różnobarwne gońce dałyby mu nieco nadziei, chociaż myślę, że czarne wciąż mają pozycję wygraną.;
16. Gxf8 Gxf8 17. Hxc3? Gb4 –+.
16...Wfe8+ 17.Kf1
17.Kd2 Se4+–+; 17.Se5 Gxe5 18.Gxb6 Gd6+ –+ 

17...Ge6!!
(diagram 10)
ten odwrót gońca jest prawdziwą puentą całej kombinacji.
Jeśli 17...Sb5? to białe mogłyby odwrócić bieg wydarzeń na swoją korzyść: 18.Gxf7+! Kh8 (18...Kxf7? 19.Hb3+ Ge6 20.Sg5+ Kg8 (20...Kf6? 21.Hf3+ Gf5 22.Sxh7+ Kf7 23.Gxb6+–) 21.Sxe6 Sxd4 22.Sxd4+ Hxb3 23.Sxb3+– (Fischer)) 19.Gxb6 Sxa3 20.Gxe8 (Shipov)]
18.Gxb6?!
Po tym posunięciu pozycja stała się łatwą dla czarnych. Trudniej byłaby im grać gdyby białe zachowały swego gońca "c4". np.:
18.Gxe6? prowadzi do bardzo ładnego mata: 18...Hb5+ 19.Kg1 Se2+ 20.Kf1 Sg3+
21.Kg1 Hf1+ 22.Wxf1 Se2#;
18.Hxc3 Hxc5 19.dxc5 Gxc3 20.Gxe6 Wxe6 –+;
18.Gd3!? Sb5 19.Hb4 Hd8–+;
18.Ge2!? Sb5 19.Hb4 Hd8 20.a4 a5 21.Hb2 Sd6–+; 18.d5? Gxd5 19.Wxd5? Hb1+
20.Se1 Hxe1#


18...Gxc4+ 19.Kg1 Se2+ 20.Kf1 Sxd4+
(diagram 11)
21.Kg1
21.Wd3? axb6 22.Hc3 Sxf3 –+
23.Hxc4? We1#
21...Se2+ 22.Kf1 Sc3+ 23.Kg1 axb6 24.Hb4
24. Hd6 Wad8 (24. … Sxd1 25. Hxd1 Wxa2 –+) 25. Hxd8 Se2+ 26.Kf1 Sd4+ 27. Kg1 Wxd8 –+
24...Wa4 25.Hxb6
25. Hd6 Sxd1 26. Hxd1 Wxa2 27. h3 Wa1 –+

25. … Sxd1–+ 26. h3 Wxa2 27. Kh2 Sxf2 28. We1 Wxe1 29. Hd8+ Gf8 30. Sxe1 Gd5 31. Sf3 Se4 32. Hb8 b5 33. h4 h5 34. Se5 Kg7 35. Kg1 Gc5+ 36. Kf1
36.Kh1 Sg3+ 37.Kh2 Sf1+ 38.Kh3 Gxg2#; 36.Kh2 Gd6 –+
36...Sg3+ 37.Ke1 Gb4+ 38.Kd1 Gb3+ 39.Kc1 Se2+ 40.Kb1 Sc3+ 41.Kc1 Wc2#
To zwycięstwo dało Fischerowi dzielone ósme miejsce w turnieju Rosenwald z wynikiem 4,5/11, co było niewątpliwie bardzo dużym sukcesem dla trzynastolatka.
Źródła:
• „Das große Schachbuch”, Martin Beheim Schwarzbach, Droemer Verlag, s. 214.
• „Fischer-Spasskij, Schachmatch des Jahrhunderts”, Svetozar Gligoric, Droemer Knaur
Verlag 1972.
• Komentarz Shipova z ChessBase MEGABASE 99 (MCL 07)
https://www.youtube.com/watch?v=MRoTJntvv_8
https://www.youtube.com/watch?v=Vqbq_bPCzN8
https://www.youtube.com/watch?v=wzXjiyP2N1U


0–1

Projekt plakatu- Marta Skowrońska

Autor artykułu- Roman Siewert

generuj pdf
go-up
Kontakt

Klub Marynarki Wojennej
Zawiszy Czarnego 1
81-301 Gdynia
tel. 261263518
fax. 261261368
klubmw@ron.mil.pl

    
  • BIP